Tiếng Việt 7
KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là rút gọn câu?
Khi rút gọn câu cần chú ý điều gì?
Cho ví dụ dùng câu rút gọn.
I. Thế nào là câu đặc biệt?
1. Ví dụ:
- Ôi, em Thủy ! Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo làm tôi giật mình. Em tôi bước vào lớp.
(Khánh Hoài)


-Em tôi / bước vào lớp.
-Tiếng kêu sửng sốt của cô giáo/ làm tôi giật mình.

CN
VN
CN
-Ôi, em Thủy !
em Thủy: Là một lời gọi tên

Ôi: Tiếng kêu ngạc nhiên

Không có thành phần chủ ngữ và vị ngữ.
A. Đó là một câu bình thường, có đủ chủ ngữ và vị ngữ.
B. Đó là một câu rút gọn, lược bỏ cả chủ ngữ lẫn vị ngữ.
C. Đó là một câu không thể có chủ ngữ lẫn vị ngữ.
-Ôi, em Thủy !
2. Ghi nhớ 1: Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ- vị ngữ

Xác định câu đặc biệt trong đoạn văn sau:

Rầm ! Mọi người ngoảnh lại nhìn.
Hai chiếc xe máy đã tông vào nhau.
Thật khủng khiếp !

Rầm !
Thật khủng khiếp !
BÀI TẬP NHANH
Chú ý: Phân biệt câu bình thường,câu rút gọn và câu đặc biệt
Câu bình thường: Có đủ 2 thành phần chủ ngữ và vị ngữ.
Câu rút gọn: Lượt bỏ một số thành phần :chủ ngữ,vị ngữ hoặc cả chủ ngữ và vị ngữ.
Câu đặc biệt: Không có cấu tạo theo mô hình chủ-vị.(Không phân biệt chủ-vị)
I. Thế nào là câu đặc biệt?


II. Tác dụng của câu đặc biệt

1. Ví dụ:
X
X
X
X
2. Ghi nhớ 2: Câu đặc biệt thường dùng để:

- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn.
- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng.
- Bộc lộ cảm xúc.
- Gọi đáp.
x
x
x
x
BÀI TẬP NHANH
III-Luyện tập
Bài tập 1. Tìm trong những ví dụ dưới đây những câu đặc biệt và câu rút gọn.

c. (1)Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ. (2)Gió biển thổi lồng lộng. (3)Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu. (4)Một hồi còi.
(Nguyễn Trí Huân)
d. (1) Chim sâu hỏi chiếc lá:
- (2) Lá ơi !(3) Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi !
- (4) Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
Câu đặc biệt
Câu rút gọn
1. Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi !
2. Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.
1. Một hồi còi.

2. Lá ơi !

Bài tập 2.
Làm cho câu gọn hơn, tránh lặp lại những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước.
Làm cho câu gọn hơn, thông tin yêu cầu nhanh hơn
Thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
Gọi đáp
Viết đoạn văn từ 3 đến 4 câu, trong đó có sử dụng câu đặc biệt.
CÂU D?C BI?T
CÂU ĐẶC BIỆT
TÁC DỤNG
DẤU CÂU
Là câu không cấu tạo theo mô hình chủ-vị
Dấu chấm
Nêu thời gian,nơi chốn,liệt kê,thông báo về sự tồn tại của sự vật,hiện tượng. Bộc lộ cảm xúc.Gọi đáp.
SƠ ĐỒ TỔNG KẾT
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Học thuộc khái niệm câu đặc biệt và tác dụng của nó.
2. Làm tiếp câu a,b bài tập 1 và bài tập 3 sgk trang 29.
3. Soạn bài mới: “Thêm trạng ngữ cho câu”