ngữ văn 7
chào mừng quí thầy cô đến dự giờ,thăm lớp
KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là từ trái nghĩa?Nêu cách sử dụng từ trái nghĩa.Cho ví dụ cặp từ trái nghĩa và đặt câu với cặp từ đó.
Kiểm tra bài cũ:

- Cõu: Món ăn này lành lắm, không độc đâu.
Độc trong cô độc có trái nghĩa với lành trong câu trên không? Vì sao?
Tiết 43:
TỪ ĐỒNG ÂM
Ví dụ:
a/ Con ngửùa naứy ủang ủửựng boóng lo�ng leõn.
(Động từ) chổ haứnh ủoọng, ủoọng taực cuỷa
con ngửùa ủang ủửựng boóng chồm leõn ( ủửa hai chaõn trửụực leõn cao )
.b/ Mua ủửụùc con chim, baùn toõi nhoỏt ngay noự vaứo lo�ng .

(Danh từ) chỉ đồ vật thường
làm bằng tre, nứa, . để nhốt gà, vịt, chim.
TỪ ĐỒNG ÂM
I- Thế nào là từ đồng âm?
V� dơ:
-D� (d� bĩng) - d� (c?c d�)
-Đường ( đường ăn ) - đường (đường đi ).
-Bạc (kim loại ) - bạc ( bạc nghĩa)
-Rắn (con rắn ) - rắn ( rắn chắc )
-Than ( than d� ) - than ( than thở )
Nghĩa của các từ lồng nêu trên có liên quan với nhau không?
Hãy tìm một số từ có âm giống nhau,nghĩa hoàn toàn khác xa nhau .
I- Thế nào là từ đồng âm?
-Lồng 1: Động từ chỉ hành động.
-Lồng 2: Danh từ chỉ đồ vật.

Âm giống nhau,nghĩa hoàn toàn khác xa nhau
TỪ ĐỒNG ÂM
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
C�i ��u ngh�nh ngh�nh
-Cái bàn này chân gẫy rồi
- Các vận động viên đang
tập trung dưới chân núi.
Từ "chân" trong những ví d? trên có phải là từ đồng âm không ?
Chân:
Chỉ bộ phận phía dưới
của người,vật…
=> Từ nhiều nghĩa
I- Thế nào là từ đồng âm?
- Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm thanh
nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.
- Cần phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa.
TỪ ĐỒNG ÂM
Từ nhiều nghĩa khác với từ đồng âm ở chỗ nào?
Thảo luận nhóm
Từ đồng âm
Nghĩa: khác nhau không liên quan đến nhau
Từ nhiều nghĩa
Nghĩa: có mối liên hệ ngữ nghĩa nhất định
VD: Nh?n bi?t t? d?ng �m v� t? nhi?u nghia
b. Ru?i d?u m�m xơi d?u.
Là từ nhiều nghĩa
Là từ đồng âm
Cái bàn bị gãy chân.
Bé bị đau chân.
I- Thế nào là từ đồng âm?
-Lồng 1: Động từ chỉ hành động.
-Lồng 2: Danh từ chỉ đồ vật.
Âm giống nhau,nghĩa hoàn toàn khác xa nhau
Ghi nhớ: sgk/135
TỪ ĐỒNG ÂM
II- Sử dụng từ đồng âm:
VÝ dô 1:
a/ Con ngöïa naøy ñang ñöùng boãng loàng leân.
b/ Mua ñöôïc con chim, baïn toâi nhoát ngay noù vaøo loàng.
=>N?u tách 2 từ " Lồng" này ra kh?i ng? c?nh thành : lồng - lồng, thì s? khơng hi?u được nghĩa của chĩng .
II- Sử dụng từ đồng âm:
Ví dụ 2: Câu :”đem cá về kho”nếu tách khỏi ngữ cảnh có thể hiếu theo mấy nghĩa?
- Đem cá về kho khô. (động từ-chế biến thức ăn)
-Đem cá về cất trong kho.(Danh từ-nơi chứa hàng hóa)
II- Sử dụng từ đồng âm:
3-Trong giao tiếp cần chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước đôi do hiện tượng từ đồng âm.

Ghi nhớ 2: sgk/136

III- Luyện tập:
Bài tập 1/136
Tháng tám thu cao , gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.

( Trích “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” Đỗ Phủ)
Tìm từ đồng âm với mỗi từ sau: thu,cao,ba,tranh,nam,sang...
Cao 1:cao thấp Cao 2: cao cả
Ba 1: Ba má Ba 2: số 3
Tranh 1:Tranh luận Tranh 2: Bức tranh
Nam 1: Nam nữ Nam 2: miền nam
Sang 1: Sang giàu Sang 2: Sang sông
III- Luyện tập:
Bài tập 2/136: a- Tìm nghĩa khác nhau của danh từ “cổ”trong các câu sau:
- Con hươu cao cổ.
-Cổ áo này may không khéo.
-Vấp té, cổ chân sưng tấy lên.
- Cổ chai này nhỏ quá.
Nghĩa chung chỉ bộ phận nối liền đầu với thân của người ,vật.
=> Từ nhiều nghĩa
b-Từ đồng âm với từ cổ: Cổ phiếu (phiếu chứng nhận phần trong công ty), đồ cổ (đồ vật có niên đại lâu năm),cổ động (đi cổ động,tuyên truyền)
=> Từ đồng âm

Bài tập 3: Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau:
1- bàn (danh từ) bàn (động từ)
2-sâu (danh từ) sâu (tính từ)
3- năm (danh từ) năm (số từ)
4- đá (động từ) đá (danh từ)
Đặt câu:
1-Bên bàn học các em bàn việc cắm trại hè.
2- Con sâu chui sâu vào hốc cây.
3- Bác Năm có 5 đứa con.
4- Tôi đá vào bức tượng đá.
III- Luyện tập:
Bài tập 4.
Anh ch�ng trong cõu chuy?n dựng cỏch n�o d? khụng tr? l?i cỏi v?c cho ngu?i h�ng xúm?






→ Sử dụng từ đồng âm: cái vạc - con vạc
Con vạc
Cái vạc
Bài tập 4
Một anh chàng cho người hàng xóm mượn cái vạc đồng.Người hàng xóm đem đền 2 con cò.
Anh chàng đi kiện quan:
-”Bẩm quan,con cho hắn mượn vạc,hắn không trả.”
-Bẩm quan,con đã đền cho anh ta cò.
-Nhưng vạc của con là vạc thật.
-Dễ cò của tôi là giả đấy phỏng?
-Bẩm quan,vạc của con là vạc đồng.
-Dễ cò của tôi là cò nhà đấy phỏng?
Nếu là viên quan xử kiện,em sẽ làm thế nào để phân rõ phải trái?
nhanh tay nhanh mắt
Luật chơi:
Sẽ có 10 hình ảnh trên màn hình, các nhóm phải nhanh chóng nhận biết các từ đồng âm
Cái cuốc- Con cuốc
Khẩu súng


Hoa súng
Con đường - Cân đường
Em bé bò ,Con bò
Cái bàn- Bàn b?c
Phần thưởng
Phần thưởng của các em là một tràng pháo tay của các bạn.
Tìm từ đồng âm trong câu đố sau:
Hai cây cùng có một tên
Cây xoè mặt nước cây lên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở ngát thơm mặt hồ
(Cây gì?)

Củng cố kiến thức
Từ đồng âm
Đọc âm giống nhau,nghĩa khác xa nhau.
Từ đồng nghĩa
Nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.
Từ nhiều nghĩa
Có nét tương đồng về nghĩa
Từ trái nghĩa
Nghĩa trái ngược nhau.
Hướng dẫn về nhà:
-Học thuộc ghi nhớ sgk/135-136.
-Làm các bài tập còn lại.
- Tìm một số câu đố có từ đồng âm.
- - Chuẩn bị bài: Thành ngữ
Tiết học kết thúc
Tiết học kết thúc