TIẾNG VIỆT 7

RÚT GỌN CÂU
Tiết 78
I-THẾ NÀO LÀ RÚT GỌN CÂU?
1-Nh?n xột:
A- Học ăn ,học nói, học gói ,học mở.
B- Chúng ta học ăn,học nói,học gói,học mở.
Chúng ta
2-Tìm một số từ ngữ có thể làm chủ ngữ trong câu a
Mọi người,học sinh,các bạn,…
=> Không có chủ ngữ
=> Có chủ ngữ
3- Theo em vì sao chủ ngữ trong câu a bị lượt bỏ?
4-Xác định phần lượt bỏ trong những câu gạch dưới sau đây:
a- Hai ba người đuổi theo nó.Rồi ba bốn người,sáu bảy người.
-Lượt bỏ chủ ngữ làm cho câu gọn hơn,thông tin
nhanh hơn.Câu khuyên chung mọi người.
b- Bao giờ anh đi Hà nội? -Ngày mai.
=> Lượt bỏ vị ngữ
Lượt bỏ cả chủ ngữ và vị ngữ.
Câu ngắn gọn,thông tin nhanh.
Tránh lặp từ đã xuất hiện trong câu đứng trước


BÀI TẬP NHANH
Xác định câu rút gọn trong đoạn đối thoại sau và cho biết rút gọn thành phần nào?Rút gọn để làm gì?
Vừa bước vào lớp Nam hỏi Tú:
-Làm bài chưa?
-Chưa. Còn bạn?
-Cũng thế!
Ghi nhớ: Sgk/ 15
Câu rút gọn
Làm bài chưa? (chủ ngữ)
Chưa. ( chủ ngữ-vị ngữ)
Còn bạn?( vị ngữ)
Cũng thế! (chủ ngữ-vị ngữ)
II- CÁCH DÙNG CÂU RÚT GỌN:

Những câu in đậm dưới đây thiếu thành phần nào?Có nên rút gọn như vậy không? Tại sao?
=>Thiếu chủ ngữ.Không nên rút gọn,gây sự hiểu nhầm cho người đọc

1-Sáng chủ nhật,trường em tổ chức cắm trại.Sân trường thật đông vui.Chạy loăng quăng.Nhảy dây.Chơi kéo co.
2-Thêm từ ngữ nào vào câu sau để thể hiện sự lễ phép?
“Bài kiểm tra toán”.
Bài kiểm tra toán ạ!
Dạ,bài kiểm tra toán.
Khi rút gọn câu cần chú ý điều gì?
Ghi nhớ: Sgk/ 16
Nhận xét câu rút gọn trong đoạn đối thoại sau. Cho biết có nên rút gọn câu như vậy không?Tại sao?
Mẹ Nam gọi:
- Nam ơi,chạy mua dùm mẹ nửa ký đường.
Nam đang ngồi học bài liền nói:
-Mắc học bài.

BÀI TẬP NHANH
Trong trường hợp này không nên dùng câu rút gọn
vì không lễ phép,không phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
III- Luyện tập:
1- Trong các câu tục ngữ sau,câu nào là câu rút gọn?Rút gọn thành phần nào?Để làm gì?
a- Người ta là hoa đất.
b-Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
c-Nuôi lợn ăn cơm nằm,
nuôi tằm ăn cơm đứng.
d-Tất đất,tất vàng.
Lược bỏ chủ ngữ,chỉ chung.
III- Luyện tập:
Xác định câu rút gọn và phục hồi thành phần bị rút gọn
Bước tới đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá,lá chen hoa
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mõi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại trời non nước
Một mãnh tình riêng ta với ta.
Bài tập 2:

Bước tới đèo ngang bóng xế tà
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mõi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại trời non nước.
=>Thêm chủ ngữ: Tôi,bà,tác giả…
=>Thơ,ca dao thường dùng câu rút gọn:
-Thể hiện lối diễn đạt súc tích.
-Số chữ trong dòng bị hạn chế.
Bài tập 3:Vì sao cậu bé và người khách hiểu nhầm nhau?Qua câu chuyện,em rút ra bài học gì?
M?t ngu?i cú vi?c di xa d?n con:
-? nh� cú ai h?i thỡ b?o b? chỏu di v?ng nhộ!
S? con mói choi quờn m?t,ụng ta vi?t m?y cõu v�o gi?y dua cho con,b?o:
-Cú ai h?i thỡ c? dua cỏi gi?y n�y.
D?a con c?m gi?y b? v�o tỳi ỏo.C? ng�y ch?ng th?y ai h?i.T?i d?n,nú th?p dốn,l?y gi?y ra xem,ch?ng may d? gi?y chỏy m?t.
Hụm sau cú ngu?i khỏch l?i choi h?i:
-B? chỏu cú nh� khụng?
Th?ng bộ ng?n ngo h?i lõu,s?c nh? ra,s? v�o tỳi khụng th?y gi?y li?n núi:
-M?t r?i.
ễng khỏch s?ng s?t:
-M?t bao gi??
-Thua.t?i hụm qua.
-Sao m� m?t nhanh th??
-Chỏy ?!
Đứa bé nghĩ đến từ giấy
Người khách nghĩ đến bố đứa bé
=> Hiểu nhầm
=>Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn,dùng
không đúng có thể gây hiểu nhầm.
SƠ ĐỒ ÔN TẬP
Thế nào là
Câu rút gọn?
Tác dụng?
Lược bỏ chủ
ngữ,vị ngữ,
cả chủ ngữ
và vị ngữ
Cách dùng
câu rút gọn
Câu ngắn gọn,
thông tin nhanh,
tránh lặp từ,
chỉ chung.
Không làm
cho người nghe,
người đọc
hiểu nhầm,
tránh nói
cộc lốc,
khiếm nhã.
CÂU RÚT
GỌN

-Học thuộc ghi nhớ
Xem lại các bài tập làm ở lớp.
-Viết đoạn văn có dùng câu rút gọn.
-Chuẩn bị bài
“ Câu đặc biệt”
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
TIẾT HỌC KẾT THÚC