NG? VAN 7
Chào mừng quý thầy cô đến dự giờ thăm lớp .
Kiểm tra bài cũ
* Hỡnh ?nh trờn g?i nh? d?n b�i tho Du?ng n�o? Tỏc gi? l� ai?
* D?c thu?c lũng b�i tho.Nờu n?i dung ngh? thu?t b�i tho.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Tiết 38: Van b?n

( Hồi Hương Ngẫu Thư )

H¹ Tri Ch­¬ng
NGẪU NHIÊN VIẾT
NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ

I. Đọc-chú thích văn bản:
1-T¸c gi¶:

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Hạ Tri Chương
(659 - 744)
Tiểu sử sơ lược về tác giả:
Đời Đường Trung Tông, Hạ Tri Chương đỗ tiến sĩ vào năm 684, được bổ làm Thái thường bác sĩ. Trong thời Khai Nguyên, đời vua Đường Huyền Tông, ông làm Lễ bộ thị lang kiêm Tập hiền viện học sĩ, đổi làm Thái tử tân khách, rồi Bí thư giám. Đầu đời Thiên Bảo, ông xin từ quan về làm đạo sĩ.
Ông cùng với Trương Húc, Trương Nhược Hư, Bao Dung được người đương thời gọi là Ngô trung tứ sĩ (Bốn danh sĩ đất Ngô). Ông là bạn vong niên với Lý Bạch, từng gọi Lý Bạch là "trích tiên" (tiên bị đày). Hạ Tri Chương thích uống rượu, tính tình hào phóng. Ông còn để lại 20 bài thơ, trong đó bài Hồi hương ngẫu thư là nổi tiếng nhất.

I. Đọc-chú thích văn bản:
1-T¸c gi¶: sgk trang 127
+ Quê:
- Vĩnh Hưng thuộc Việt Châu (nay là Hợp Phố tỉnh Quảng Đông) .
+ Bản thân:
- Giỏi về văn từ, kiến thức uyên bác, tính tình phóng khoáng.
Được người đương thời gọi là Ngô trung tứ sĩ
+ Sự nghiệp:
- Đỗ Tiến Sĩ làm đến Bí thư giám .
- Ông còn để lại 20 bài thơ, bài Hồi hương ngẫu thư là nổi tiếng nhất.
+ Cuộc đời: Trẻ từ giã quê hương ra đi để mưu tìm công danh. Làm quan ở kinh đô Trường An hơn 50 năm. Năm 85 tuổi mới trở về quê hương.
2. Từ khó: Sgk/125

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?
(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I
Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)

I. Đọc-chú thích văn bản:
1-T¸c gi¶: sgk trang 127
2. Từ khó: Sgk/125

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

3- Thể loại:
Phiên âm: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Dịch thơ: Lục bát
II. Đọc- Hiểu văn bản:
HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?
(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường, tập I
Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)
Bài thơ Hồi Hương Ngẫu Thư - Kỳ Nhất (nguyên tác)

Hãy giải thích ý nghĩa tiêu đề bài thơ?

Hồi -
Hương -
Ngẫu -
Thư -
Trở về
Làng,quê hương
Tình cờ,ngẫu nhiên
Chép,viết,ghi lại

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Em hiểu thế nào là ngẫu nhiên viết ?
II. D?c-Hi?u van b?n:
1/ Cõu 1-2:

Trẻ đi,già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi,sương pha mái đầu.


Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Hai câu thơ đầu có sử dụng phép đối.Hãy chỉ ra phép đối và chứng minh phép đối rất chỉnh cả ý lẫn lời.
Phép đối:
-Thiếu tiểu (trẻ nhỏ) - lão đại (già,lớn)
Li (rời,xa) - hồi (về,trở lại)
=>đối chỉnh cả từ,nghĩa
-Hương âm (giọng nói quê hương)-mấn mao (tóc mai)
=>đối chỉnh cả ý lẫn lời.
-Vô cải ( không đổi)- Tồi (hỏng,rơi rụng)
=> đối chỉnh về ý và ngữ pháp (vị ngữ).

Việc sử dụng phép đối trong 2 câu thơ trên có tác dụng gì? Hãy xác định phương thức biểu đạt của 2 câu thơ trên.

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

II. D?c-Hi?u văn bản:
1/ Cõu 1-2:
-Phộp d?i.
-Phuong th?c k?, t?,bi?u c?m.
-Nh?n m?nh s? thay d?i v? vúc dỏng,tu?i tỏc,m�u túc d? kh?ng d?nh s? khụng thay d?i c?a nh� tho l� gi?ng quờ.
? Giỏn ti?p bi?u l? tỡnh c?m g?n bú,tỡnh yờu quờ huong tha thi?t c?a tỏc gi?.


Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

II. D?c-Hi?u văn bản:
1/ Cõu 1-2:
2/ Cõu 3-4:

G?p nhau m� ch?ng bi?t nhau
Tr? cu?i h?i : `Khỏch t? dõu t?i l�ng?

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Khách từ đâu đến làng?
Giọng điệu kể của 2 câu thơ này thế nào? Trước câu hỏi của trẻ,tâm trạng của tác giả ra sao?
II. D?c-Hi?u văn bản:
1/ Cõu 1-2:
2/ Cõu 3-4:
- Giọng điệu bi hài ẩn hiện sau những lời tường thuật khách quan, hóm hỉnh.
-Tâm trạng ngạc nhiên, bất ngờ ? buồn tủi? ngậm ngùi ?xót xa khi b? xem l� khỏch trờn chớnh quờ huong c?a mỡnh.
=> Tình cảm tha thiết, gắn bó sâu nặng của tác giả đối với quê hương.

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

I- Đọc-chú thích:
II- Đọc-Hiểu văn bản:
*. Tæng kÕt: Ghi nhớ : sgk trang 128
1. NghÖ thuËt:
- Tõ ng÷ méc m¹c gi¶n dÞ.
- Sö dông phÐp ®èi.
- Giäng ®iÖu võa kh¸ch quan, hãm hØnh, võa ngËm ngùi,xót xa.
2. Néi dung:
Bµi th¬ thÓ hiÖn t×nh yªu quª h­¬ng th¾m thiÕt cña t¸c gi¶.


III-Luyện tập:

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

So sánh điểm giống nhau và khác nhau về chủ đề và phương thức biểu đạt của hai bài thơ: Tĩnh dạ tứ và Hồi hương ngẫu thư.
Bài tập
a, Giống nhau:
- Chủ đề:
- Phương thức biểu đạt:
b, Khác nhau
- Chủ đề :
+ Bài Tĩnh dạ tứ:
+ Bài Hồi hương ngẫu thư:
- Phương thức biểu d?t :
+ Bài Tĩnh dạ tứ:
+ Bài Hồi hương ngẫu thư:
So sánh điểm giống nhau và khác nhau về chủ đề và phương thức biểu đạt của hai bài thơ: Tĩnh dạ tứ và Hồi hương ngẫu thư.
Bài tập
a, Giống nhau:
- Chủ đề: tình yêu quê hương sâu nặng .
- Phương thức biểu đạt: biểu cảm .
b, Khác nhau
- Chủ đề :
+ Tĩnh dạ tứ: từ nơi xa nghĩ về quê hương.
+ Hồi hương ngẫu thư: từ quê hương nghĩ về quê hương .
- Phương thức biểu d?t :
+ Tĩnh dạ tứ: biểu cảm trực tiếp .
+ Hồi hương ngẫu thư: biểu cảm gián tiếp .
Hồi hương ngẫu thư kì nhị
-Hạ Tri Chương-
Phiên âm:
Li biệt gia hương tuế nguyệt đa
Cận lai nhân sự bán tiêu ma
Duy hữu môn tiền Kính Hồ thủy
Xuân phong bất cải cựu thời ba.
Dịch thơ:
Trải bao năm tháng xa quê
Chuyện đời điểm lại nửa bề tiêu vong
Chỉ còn trước cửa hồ trong
Gió xuân không xóa những vòng sóng xưa.


Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc lòng bài thơ,b�i ghi,ghi nh?.
- Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em về quê hương.
- Soạn bài: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá (Đỗ Phủ).
TIẾT HỌC KẾT THÚC
XIN TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO