VÀI SUY NGHĨ VỀ " GIÁO ÁN MẪU"


Giáo án là gì? giáo án có phải là bài soạn của GV trước khi lên lớp không? Trong đó nó chứa nội dung gì?Có phải chứa quá trình hoạt động của GV và HS cùng với các đề mục lớn trong sgk hay là chứa nội dung chuẩn trong sgk mà GV đó chép lại.Theo tôi,giáo án của GV là ghi lại quá trình hoạt động của thầy và trò trong một tiết lên lớp.Như vậy quá trình hoạt động của thầy và trò rất đa dạng và có nhiều cách đặt vấn đề làm cho lớp sinh động.Phương pháp dạy học tích cực là lấy HS làm trung tâm,GV đưa ra các câu hỏi để HS trả lời và từ đó hình thành những khái niệm định nghĩa từ những câu trả lời của HS.
` Mỗi lớp học có những đặc thù riêng,GV phải có những cách dạy khác nhau.Ví dụ một lớp giỏi dạy kiến thức chuẩn có nâng cao,lớp trung bình thì chỉ củng cố kiến thức chủ yếu trong bài.GV lên lớp phải dự kiến dạy những gì,bởi cùng một bài giảng nhưng với đối tượng HS giỏi ,khá ,trung bình phải có những cách dạy khác nhau và điều này phải được thể hiện trong giáo án.Đồng thời GV phải có phương án dự phòng nếu HS đáp ứng hết những yêu cầu mình đưa ra mà chưa hết giờ hoặc những câu hỏi HS đặt ra mà không có nêu trong giáo án.
Mỗi GV dù đã có giáo án cũ nhưng trước mỗi bài dạy phải xem lại vì kiến thức cũ nhưng đối tượng HS thì hoàn toàn mới.Giáo án là bài soạn, là sự đầu tư,nghiên cứu của GV cho từng tiết dạy.Nếu không trực tiếp soạn giáo án thì GV khó có thể truyền thụ kiến thức cho HS một cách hoàn chỉnh được.Giáo án cũng giống như một kịch bản trên sân khấu,chia vở kịch ra làm nhiều tình huống mà trong các tình huống đó các nhân vật (thầy và trò) sẽ nói gì,làm gì.Tuy nhiên,lớp học không phải là một vỡ diễn,HS không thể làm đúng như kịch bản (ngoại trừ các tiết mà GV đã luyện tập khi có thanh tra hoặc thi GVG) Vì thế sẽ không có một giáo án nào có thể phù hợp với các hoạt động của thầy và trò trên lớp.Giáo án là khung xương bài giảng.Nó giúp cho mỗi GV làm tốt hơn,truyền đạt kiến thức có hệ thống hơn.Tuy nhiên, một GVG không nên quá lệ thuộc vào giáo án mà tùy vào tình hình,tình huống của lớp,tiết dạy.Thực ra bản chất của giáo án có thể chỉ coi là một kịch bản đưa ra các kiến thức của một giờ dạy và nó chỉ đúng,phù hợp với cá nhân người soạn ra nó mà thôi. Giáo án chỉ là cái xác của nội dung bài giảng ,còn phần hồn chính là khả năng lên lớp của mỗi GV. Nếu GV nào chỉ chăm chăm lo soạn giáo án rồi bê nguyên bài đó lên lớp thì giống như cái xác không hồn.Một giờ dạy có hiệu quả phải đảm bảo không có giờ "chết" ,HS càng giỏi thì khi lên lớp GV càng phải chuẩn bị bài tốt hơn,kỹ hơn .Vì vậy, nếu sử dụng giáo án mẫu hoặc sao chép thì HS yếu sẽ không hiểu bài,HSG thì thừa hiểu nên xem thường thậm chí chán học.
Hiện nay việc mượn giáo án là vấn đề :thường ngày" nhưng với rất nhiều nguyên nhân:GV mượn để học hỏi,mượn để đối phó với thanh tra,kiểm tra,có GV làm biếng soạn bài cứ bê nguyên giáo án mượn lên lớp...Giáo án mẫu cũng có thể để học hỏi, vì một GV có thể học hỏi kinh nghiệm của những người đi trước, nhưng không phải là phương tiện sử dụng.Bởi vì nếu không soạn, GV sẽ không lường trước được những sự cố có thể xãy ra.Nếu GV cứ sao chép như vậy dần dần sẽ mất đi tính tư duy ,sáng tạo,không có ý tưởng.Tôi cho rằng đi mượn ,đi mua giáo án không phải là không tốt nhưng đằng sau việc đó, người sử dụng như thế nào mới là quan trọng.Theo tôi, người sử dụng sản phẩm cũng nên bỏ công sức đầu tư, chỉnh sửa lại cho phù hợp,cho đúng kiến thức mình cần dạy và phù hợp với đối tượng HS của mình,không nên để nguyên xi lên lớp.Tôi còn nhớ một lần dự giờ một bạn đồng nghiệp bài "Từ địa phương",ở phần ví dụ GV ghi lên bảng một loạt từ địa phương và yêu cầu HS tìm từ toàn dân tương ứng.Ngồi phía dưới tôi cũng ngớ người ra bởi vì từ địa phương GV ghi lên bảng toàn là từ địa phương miền Trung và miền Bắc mà đối tượng HS lại là người miền Nam ,có vài từ tôi biết nhưng đa phần là không biết.Nếu cả tôi còn không biết thì HS làm sao biết được.Cuối cùng