CẢM NHẬN QUA BÀI THƠ “CHỢ TẾT”
CỦA ĐOÀN VĂN CỪ

Dải mây trắng đỏ dần trên đỉnh núi Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm
Sương hồng lam ôm ấp nóc nhà tranh Miệng nhẫm đọc vài hàng câu đối đỏ
Trên con đường nền trắng mép đồi xanh Bà cụ lão bán hàng bên miếu cổ
Người các ấp tưng bừng ra chợ tết Nước thời gian gôi tóc trắng phau phau
Họ vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc Chú hoa man đầu chít chiếc chiếc khăn nâu
Những thằng cu áo đỏ chạy lon xon Ngồi xếp lại đóng vàng trên mặt chiếu
Vài cụ già chống gậy bước lom khom Áo cụ lí bị người chen lấn kéo
Cô yếm thắm che môi ngồi lặng lẽ Khăn trên đầu đương chít cũng tung ra
Thằng em bé nép đầu bên yếm mẹ Lũ trẻ con mãi ngắm bức tranh gà
Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu Quên cả chị bên đường đang đứng gọi
Con bò vàng ngộ nghĩnh đuổi theo sau Mấy cô gái ôm nhau cười rũ rượi
Sương trắng đỏ đầu cành như giọt sữa Cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa
Tia nắng tía nhảy hoài trong ruộng luá Những mẹt cam đỏ chói tựa son pha
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh Thúng gạo nếp đong đầy như núi tuyết
Đồi thoa son nằm dưới ánh bình minh Con gà trống mào thâm như cục tuyết
* Một người mua cầm cẳng dóc lên xem
Người mua bán ra vào đầy cổng chợ *
Con trâu đứng vờ dim hai mắt ngủ Chợ tưng bừng như thế đến tận đêm
Để lắng nghe người khách nói bô bô Khi chuông tối bên chùa văng vẳng đánh
Anh hàng tranh kĩu kịt quảy đôi bồ Trên con đường đi các làng hẻo lánh
Tìm đến chỗ đông ngươi ngồi dở bán Những người quê lần lượt trở ra về
Một thầy khóa gò lưng trên cánh phản Ánh dương vàng trên cỏ kéo lê thê
Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân Lá đa rụng tơi bời bên quán chợ

Đoàn Văn Cừ

Bài thơ”Chợ tết” của Đoàn Văn Cừ lần đầu tiên được đăng trên báo”Ngày Nay” số xuân Kỷ Mão( 1930).Bài thơ nhanh chóng được mọi người dón nhận.Dù sau này ông có làm nhiều bài thơ khác nhưng mọi người chỉ biết ông qua bài “Chợ tết”.Nói đến tết là người ta nghĩ ngay đến phiên chợ tết.Và có thể nói ngoài Đoàn Văn Cừ ra không ai có thể vẽ được một bức tranh tết với hình ảnh sống động và đầy màu sắc như thế.
Qua ”Chợ tết” của Đoàn Văn Cừ,người đọc như thể thấy hiện ra trước mắt mình một phiên chợ tết thật điển hình ở làng quê miền Bắc trước cách mạng tháng 8.Bài thơ có 3 khổ.Khổ đầu bài thơ ta dễ dàng nhận thấy như tác giả đứng xa quan sát toàn cảnh phiên chợ tết.Xa xa là đỉnh núi cao với”mây trắng đỏ dần”; gần hơn là những mái nhà gianh được ôm ấp bởi”sương hồng lam”và trên con đường làng”viền trắng mép đồi xanh”,những người dân trong làng”tưng bừng ra chợ tết”.Họ kéo nhau từng hàng trên con đường cỏ xanh biếc.Bên cạnh những người đi chợ tết là hình ảnh những người bán hàng hối hả
Hai người thôn gánh lợn chạy đi đầu
Bằng nghệ thuật miêu tả,nhân hóa,tác giả cho ta thấy một cảnh tượng thật đẹp: cảnh thiên nhiên,cảnh sinh hoạt của con người,con vật như hòa quyện vào nhau chia sẽ niềm vui ngày tết
-Tia nắng tía nhảy hoài trong ruộng lúa
Núi uốn mình trong chiếc áo the xanh
-Con trâu đứng vờ dim hai mắt ngủ
Để lắng nghe người khách nói bô bô
Ở khổ thơ thứ hai,cảnh chợ tết sôi nổi hơn với cảnh mua bán nhộn nhịp.Đặc biệt là cảnh sinh hoạt văn hóa .Cảnh bán tranh,viết câu đối,đọc thơ...vẫn là hình ảnh đẹp nhất chỉ có vào những phiên chợ tết.
Anh hàng tranh kĩu kịt gánh đôi bồ
Tìm đến chỗ đông người ngồi bán
Một thầy khóa gò lưng trên cánh phản
Tay mài nghiên hí hoáy viết thơ xuân
Cụ đồ nho dừng lại vuốt râu cằm
Miệng nhẫm đọc vài hàng câu đối đỏ
Hình ảnh càng nhộn nhịp hơn khi tác giả cho ta thấy cảnh chen lấn nhau,cảnh trẻ em mãi mê xem tranh
Áo cụ lí bị người chen sấn kéo
khăn trên đầu đương chít cũng tung ra
Lũ trẻ con mãi ngắm bức tranh gà
Quên cả chị bên đường đang đứng gọi
Và hình ảnh quen thuộc không thể thiếu trong ngày tết xưa kia là pháo-những tràng pháo giòn giã góp phần tạo thêm không khí tết
Mấy cô gái ôm nhau cười rũ rượi
Cạnh anh chàng bán pháo dưới cây đa
Trong khi cảnh sinh hoạt văn hóa được nhắc nhiêu trong bài thơ thì những hàng hóa